Bankacılık ve Finans Hukuku

Bu alanda ne yapıyoruz

Bankacılık dosyalarının iki tarafı vardır: krediyi kullandıran banka ve krediyi kullanan şirket ya da kişi. Bu sayfadaki iş, ağırlıklı olarak krediyi kullanan tarafta yürür. Orta ölçekli şirketlerin genel kredi sözleşmeleri imza öncesinde inceleniyor, teminat paketinin (ipotek, rehin, kefalet) şirkete ve ortaklara getirdiği yük çıkarılıyor, ödeme güçlüğü doğduğunda yeniden yapılandırma görüşmeleri ve banka ile uyuşmazlıklar yürütülüyor. Bu başlık, ticaret ve şirketler hukuku çalışmasının finansman ayağıdır ve büyük ölçüde danışmanlık düzeyinde ilerler.

Kredi ilişkisinde belirleyici metin çoğu zaman kredi sözleşmesinin kendisi değil ekleridir: genel kredi sözleşmesi, ipotek resmi senedi, kefalet metni ve rehin sözleşmesi birlikte okunmadan riskin gerçek boyutu görülmez.

Teminat yapıları

Uygulamada en çok tartışılan teminat kefalettir. Şirket kredisine ortakların ve yakınlarının kefil yapılması yaygındır; oysa kefaletin geçerliliği sıkı şekil şartlarına bağlıdır ve bu şartlardan birinin eksikliği sorumluluğu ortadan kaldırabilir. İpotek tarafında ise resmi senetteki üst sınır kaydı, bankanın taşınmazdan hangi alacaklar için ne kadar tahsilat yapabileceğini belirler.

Ödeme güçlüğü, yeniden yapılandırma ve takip

Kredi taksitleri aksadığında banka genellikle önce ihtar çeker, ardından hesabı kat ederek borcun tamamını muaccel hale getirir. Bu noktada iki yol vardır: borcun yeniden yapılandırılması ya da takip.

Yeniden yapılandırma bir pazarlık sürecidir ve sonucu yazılı protokole bağlanmalıdır. Protokolde vade ve faiz kadar önemli olan başlıklar; mevcut teminatların korunup korunmayacağı, yeni teminat istenip istenmediği ve ödemelerin yeniden aksaması halinde protokolün akıbetidir. Sözlü mutabakata güvenilerek yapılan ödemeler, takip aşamasında ispatı güç bir tabloya dönüşür.

Anlaşma sağlanamazsa banka, ipotekli alacaklarda 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe geçer. Ödeme emrine itiraz, kıymet takdirine itiraz ve ihalenin feshi aşamalarının her biri kısa sürelere bağlıdır; bu sürecin ayrıntısını icra ve iflas hukuku sayfasında anlattık.

Banka ile uyuşmazlıklar

Kredi ilişkisinden doğan uyuşmazlıkların başında yansıtılan ücret ve komisyonlar, sözleşmeye sonradan eklenen yükümlülükler ve teminatların kapsamı gelir. Tüketici işlemlerinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ayrı bir koruma rejimi kurar: tüketici kredisinde cayma hakkı, erken ödemede faiz indirimi ve haksız şart denetimi bu kanuna dayanır. Ticari kredilerde sözleşme ve genel hükümler yanında TCMB’nin ticari müşterilerden alınabilecek ücretlere ilişkin düzenlemeleri de uygulanır; bu yüzden imza öncesi inceleme, sonradan açılacak davadan daha ucuz bir güvencedir.

Finansal kiralama

Makine, ekipman ve taşıt yatırımlarının önemli bir kısmı 6361 sayılı Kanun kapsamındaki finansal kiralama ile finanse edilir. Bu modelde malın mülkiyeti sözleşme süresince kiralayan şirkette kalır; mülkiyetin kiracıya geçmesi kendiliğinden olmaz; sözleşmede satın alma hakkı tanınmışsa bu hakkın kullanılması ve devir koşullarının gerçekleşmesi gerekir (m. 23). Ödemelerin aksaması halinde kiralayan, kanunun aradığı süreleri tanıyarak sözleşmeyi feshedebilir ve malın iadesini isteyebilir. Fesih sonrası hesaplaşma (ödenmiş bedeller, malın değeri ve kalan alacak) bu dosyaların ana tartışmasıdır.

Genel bilgilendirme amaçlıdır; her kredi ilişkisi kendi sözleşme ve teminat belgeleri üzerinden değerlendirilir.

Süreci ayrıntılı anlattığımız sayfa: Çalışma sürecimiz.