İdare Hukuku

Bu alanda ne yapıyoruz

İdare hukuku dosyalarında karşı taraf bir kamu kurumudur: belediye, valilik, bakanlık, düzenleyici kurumlar veya sosyal güvenlik idaresi. İdarenin işlemi tek taraflıdır ve iptal edilmediği sürece hukuka uygun sayılarak uygulanır. Bu yüzden çalışma her dosyada aynı iki adımla başlar: işlemin ve tebliğ tarihinin belgelenmesi, dava açma süresinin takvime bağlanması.

Büroda yürütülen başlıca işler:

• İdari işlemlere karşı iptal davaları ve idarenin işlem ve eylemlerinden doğan zararlar için tam yargı davaları (2577 sayılı İYUK)
• Dava öncesi idari başvuru ve itirazların hazırlanması, sürelerinin takibi
• Ruhsat ve izin uyuşmazlıkları: işyeri açma ve çalışma ruhsatı, faaliyet izni, ruhsat iptali, mühürleme
• İdari para cezalarına karşı başvuru ve dava
• İhale işlemlerine karşı şikayet, itirazen şikayet ve iptal davaları

İmar planlarına ve kamulaştırma işlemlerine karşı davalar da idari yargının konusudur; bu iki başlığı taşınmaz ağacında ayrı sayfalarda anlattık: imar hukuku ve kamulaştırma.

İptal ve tam yargı davası

İptal davasında mahkeme işlemi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden denetler; hukuka aykırı bulunan işlem, tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kalkar. Tam yargı davası ise idarenin işlem veya eyleminden doğan zararın tazminini sağlar. İkisi aynı dosyada birleşebilir: hukuka aykırı bir faaliyet durdurma işleminin iptali ile kapalı kalınan dönemin zararı birlikte istenebilir.

Kritik nokta şudur: dava açmak, işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Bunun için yürütmenin durdurulması talep edilir. İYUK m. 27 uyarınca mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararın doğması koşullarının birlikte gerçekleşmesini arar. Yıkım, mühürleme, faaliyet durdurma gibi fiilen sonuç doğuran işlemlerde bu talep dosyanın ilk adımıdır.

Süreler: altmış gün kuralı

Dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gündür ve tebliğ tarihini izleyen günden itibaren işler (İYUK m. 7). Süre hak düşürücü niteliktedir; geçtikten sonra işlemin esası tartışılamaz.

İYUK m.20/A ve m.20/B kapsamındaki özel usuller dışında, dava açma süresi içinde yapılan m.11 başvurusu işlemeye başlamış süreyi durdurur; idarenin cevabıyla veya kanundaki bekleme süresinin dolmasıyla süre kaldığı yerden devam eder. Bu mekanizma doğru kullanıldığında dava öncesi bir çözüm imkânı yaratır, yanlış hesaplandığında sürenin tamamını tüketir.

Ruhsat, izin ve idari para cezaları

Ruhsat dosyalarının tipik konuları başvurunun reddi, mevcut ruhsatın iptali, faaliyetin durdurulması ve mühürlemedir. Bu işlemler çoğu zaman bir denetim tutanağına dayanır; tutanağın içeriği ve tebliğ biçimi davanın seyrini belirler.

İdari para cezalarında izlenecek yol ikiye ayrılır: genel yol, kararın tebliği veya tefhiminden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurudur. Cezayı düzenleyen özel kanun idari yargıyı görevli kılmışsa dava idare mahkemesinde açılır. Hangi yolun izleneceği ceza kararındaki dayanak kanuna göre belirlenir; yanlış mercie yapılan başvuru süre kaybettirir.

İhale uyuşmazlıkları

4734 sayılı Kanun kapsamındaki başvuruya elverişli ihale işlemlerinde, kural olarak idareye şikâyet ve Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet yolları tüketilir. Başvuru hakkı, süre ve sıra; işlemin türüne ve kanundaki istisnalara göre belirlenir. Şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihale iptal kararları gibi özel başvuru yolları ayrıca değerlendirilir. Zorunlu idari başvurunun atlanması hâlinde İYUK m.15 kapsamında yetkili mercie tevdi gündeme gelebilir. Kurul kararına karşı idari yargıda dava açılabilir. 4734 kapsamı dışında kalmak tek başına özel hukuk yargısını görevli kılmaz: 2886 kapsamındaki ihale öncesi idari işlemler ile sözleşmenin ifasından doğan uyuşmazlıklar ayrı değerlendirilir.

Kurumsal müvekkiller için bu alan yalnızca dava demek değildir: ruhsat ve izin takviminin izlenmesi, denetim öncesi hazırlık ve idareyle yazışmaların dava açma süresini koruyacak biçimde kurgulanması danışmanlık tarafının konusudur.

Süreci ayrıntılı anlattığımız sayfa: Çalışma sürecimiz.