İDARE HUKUKU

Memur Disiplin ve Atama İşlemleri

Kamu görevlisi hakkındaki disiplin ve atama işlemleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'ndaki usul kurallarına bağlıdır ve bu kurallara aykırılık işlemin iptal nedenidir. Disiplinde savunma hakkı ve zamanaşımı, atamada hizmet gereği ve kamu yararı denetimin merkezindedir.

Disiplin cezaları uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarmadır (657 sayılı Kanun m. 125); savunma hakkı tanınmadan ceza verilemez, savunma için yedi günden az süre tanınamaz ve süresinde savunma yapmayan bu hakkından vazgeçmiş sayılır (m. 130). Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına yüksek disiplin kuruluna tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir; tüm disiplin cezalarına karşı idari yargı yolu açıktır (m. 135). Atama, naklen atama ve görevden alma işlemlerine karşı da tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (İYUK m. 7).

Bu alanda ne yapıyoruz

Kamu görevlisi hakkında tesis edilen disiplin ve atama işlemleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile kurumların kendi mevzuatındaki usul kurallarına bağlıdır. Büro; disiplin soruşturmasında savunmanın hazırlanması, disiplin cezasına karşı kurul itirazı ve iptal davası, görevden uzaklaştırma tedbirine karşı başvuru, atama, naklen atama ve görevden alma işlemlerine karşı iptal davası ile bu işlemlerden doğan parasal hakların tazmini işlerini yürütür.

Bu sayfa idare hukuku ağacının alt konusudur; iptal davasının genel usulü idari işlemin iptali davası sayfasında, disiplin fiilinin suç oluşturduğu hallerde ceza yargılaması ceza hukuku ağacında anlatılır.

Sık karşılaşılan dosya tipleri

İşlem Dayanak Başvuru yolu
Uyarma, kınama, aylıktan kesme 657 sayılı Kanun m. 125, m. 126 Disiplin kuruluna yedi gün içinde itiraz; idari yargı
Kademe ilerlemesinin durdurulması m. 125, m. 126 Yüksek disiplin kuruluna yedi gün içinde itiraz; idari yargı
Devlet memurluğundan çıkarma m. 125, m. 126, m. 129 İdari yargı; temyiz yolu açık (İYUK m. 46)
Görevden uzaklaştırma m. 137 ve devamı İdari yargı; tedbirin kaldırılması için idareye başvuru
Naklen atama ve yer değiştirme m. 72, m. 76 İdari yargı; yürütmenin durdurulması talebi

Süreç nasıl işler

Disiplin soruşturması, fiilin öğrenilmesi üzerine disiplin amirince başlatılır; soruşturmacı delilleri toplar ve memurun savunmasını ister; savunma için yedi günden az süre tanınamaz ve savunma hakkı tanınmadan ceza verilemez; verilen süre içinde veya belirtilen tarihte savunma yapmayan memur bu hakkından vazgeçmiş sayılır (m. 130). Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını disiplin amirleri; kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını disiplin kurulunun kararı üzerine atamaya yetkili amir; Devlet memurluğundan çıkarma cezasını yüksek disiplin kurulu verir (m. 126). Çıkarma cezası istenen memur soruşturma evrakını inceleyebilir, tanık dinletebilir ve kurul önünde vekili aracılığıyla savunma yapabilir (m. 129).

Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarında disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulmasında yüksek disiplin kuruluna itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür; itiraz mercii otuz gün içinde karar verir ve itirazın kabulü halinde ceza hafifletilebilir ya da kaldırılabilir (m. 135). İtiraz zorunlu değildir; tebliğden itibaren altmış gün içinde doğrudan iptal davası açılabilir; süresinde yapılan kurul itirazı dava süresini durdurur, ret veya zımni retten sonra yalnızca kalan süre işler (İYUK m. 11). Mahkeme zamanaşımını, savunma hakkını, fiilin kanundaki tanımla örtüşmesini ve cezanın ölçülülüğünü denetler.

İdare, memurları hizmet gereklerine göre kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki kadrolara naklen atayabilir (m. 76); bu takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır. Danıştay uygulamasında atamanın somut bir hizmet gereğine dayanması ve cezalandırma amacı taşımaması aranır; aile birliği ve sağlık mazeretleri ilgili yönetmelik çerçevesinde değerlendirilir (m. 72). Başka yerdeki göreve atanan memur, atama emrinin tebliğinden itibaren on beş gün içinde yola çıkarak yol süresini izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadır (m. 62); zorlayıcı sebep olmaksızın başlamayana aylıksız on günlük ek süre verilebilir, bu sürenin sonunda da başlamayan memur çekilmiş sayılır (m. 63).

Süreler ve dikkat edilecekler

Disiplin cezası verme yetkisi, fiilin öğrenilmesinden itibaren uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına başlanmazsa zamanaşımına uğrar; her halde fiilin işlenmesinden itibaren iki yıl içinde ceza verilmemişse yetki sona erer. Ancak yargı kararıyla iptal edilen cezada, kararın idareye ulaşmasından itibaren kalan süre içinde; süre dolmuşsa veya altı aydan az kalmışsa en geç altı ay içinde, karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden ceza tesis edilebilir (m. 127). Karar süreleri disiplin amirleri için on beş gün, disiplin kurulu için otuz gün, yüksek disiplin kurulu için altı aydır (m. 128).

Görevden uzaklaştırma, disiplin kovuşturması gereği alınmışsa en çok üç ay sürer ve bu süre sonunda karar verilmemişse memur görevine başlatılır; ceza kovuşturması nedeniyle alınan tedbir iki ayda bir incelenir (m. 145). Uzaklaştırılan memura aylığının üçte ikisi ödenir (m. 141). Devlet memurluğundan çıkarma dışındaki cezalarda, uyarma ve kınamanın uygulanmasından beş yıl, diğer cezaların uygulanmasından on yıl sonra dosyadan silinme istenebilir; silinme otomatik olmayıp memurun bu süredeki davranışlarının değerlendirilmesine bağlıdır (m. 133).

Atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği işlemleri, İYUK m. 27 anlamında uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmaz; yürütmenin durdurulması idarenin savunması alındıktan sonra karara bağlanır. İptal kararı üzerine memur eski görevine döner ve bu dönemde yoksun kaldığı parasal haklar ödenir (İYUK m. 28).

Çalışma biçimi

Büro, disiplin dosyasına savunma aşamasında girer; savunma, sonraki itiraz ve dava dilekçesinin zeminini oluşturacak biçimde yazılır. Atama dosyalarında işlemin gerekçesi, kadro durumu ve mazeret belgeleri toplanır; dilekçe yürütmenin durdurulması talebiyle sunulur ve iptal sonrası parasal hakların ödenmesi takip edilir. Çalışma düzeni çalışma sürecimiz sayfasında anlatılır.

SIKÇA SORULANLAR

Bu alanda en çok sorulanlar

Disiplin cezasına önce kurula mı itiraz etmeliyim, doğrudan dava açabilir miyim?
Kurul itirazı zorunlu değildir; disiplin cezasına karşı doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. İtiraz tercih edilirse tebliğden itibaren yedi gün içinde yapılır (657 sayılı Kanun m. 135) ve İYUK m. 11 kapsamında altmış günlük dava süresini durdurur. İtiraz mercii otuz gün içinde karar verir; itirazın reddi ya da cevapsız kalması üzerine kalan süre içinde dava açılır. İtirazın kabulü halinde ceza hafifletilebilir ya da kaldırılabilir.
Savunmam alınmadan ceza verildi, bu tek başına iptal nedeni mi?
Savunma hakkının usulüne uygun tanınmaması iptal nedenidir. İsnat açıkça bildirilmeli ve savunma için en az yedi gün verilmelidir; bu imkana rağmen süresinde savunma yapmayan memur hakkından vazgeçmiş sayılır (657 sayılı Kanun m. 130). Bu nedenle yalnızca savunma verilmemiş olması her durumda iptal sonucu doğurmaz. Usul eksikliği nedeniyle iptal sonrasında, karar gerekçesine uygun yeni işlem m. 127’deki sürelerde kurulabilir: kararın idareye ulaşmasından itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde; süre dolmuşsa veya altı aydan az kalmışsa en geç altı ay içinde.
Başka ile naklen atandım, dava açarsam gitmek zorunda mıyım?
Dava açılması atama işleminin uygulanmasını durdurmaz; memur, atama emrinin tebliğinden itibaren on beş gün içinde yola çıkarak yol süresini izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadır (m. 62); zorlayıcı sebep olmaksızın başlamayana aylıksız on günlük ek süre verilebilir, bu sürenin sonunda da başlamayan memur çekilmiş sayılır (m. 63). Yürütmenin durdurulması talebi dava dilekçesiyle birlikte sunulur; atama işlemleri uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmadığından karar idarenin savunması alındıktan sonra verilir (İYUK m. 27). Karar verilinceye kadar yeni görev yerinde çalışmaya devam edilir.
Hakkımda ceza davası açıldı, disiplin cezası da verilebilir mi?
Evet. Aynı olay nedeniyle ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin soruşturmasını geciktirmez ve memurun ceza kanununa göre mahkum olması ya da olmaması disiplin cezasının ayrıca uygulanmasına engel değildir (m. 131). Bununla birlikte ceza mahkemesinin fiilin işlenmediğine ilişkin maddi tespiti, disiplin cezasına karşı açılan iptal davasında dikkate alınır. İki dosya birlikte planlanır ve savunmalar birbiriyle tutarlı yürütülür.

Sorunuz burada yoksaİletişim

BİLGİLENDİRME

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosya kendi belgeleri, tarihleri ve tarafları üzerinden değerlendirilir; buradaki genel açıklamalar somut olayınıza doğrudan uygulanamaz. Durumunuza özgü değerlendirme için ön görüşme talep edebilirsiniz.

Son güncelleme:

WhatsApp'tan yaz