İş Hukuku | INKO LEGAL

Zorunlu arabuluculuk

7036 sayılı Kanun m.3 kapsamındaki işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade davalarında arabuluculuk dava şartıdır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları bu zorunluluğun dışındadır; hizmet tespiti davalarında da dava şartı arabuluculuk aranmaz.

Arabuluculukta taleplerin kapsamının belirlenmesi için alacak kalemleri hesaplanır: kıdem, ihbar, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrı ayrı ve gerekçesiyle konulmalıdır.

Fesih ve işe iade

İş sözleşmesi feshedilen ve iş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür.

Feshin geçerli sayılabilmesi için işverenin geçerli bir sebebe dayanması ve fesih usulüne uyması gerekir: fesih bildiriminin yazılı ve gerekçeli olması; işçinin davranışı veya verimiyle ilgili bazı fesihlerde ayrıca savunmasının alınması. Uygulamada birçok fesih, sebep gerçek olsa bile usul eksikliği nedeniyle geçersiz sayılmaktadır.

Alacak kalemleri ve zamanaşımı

Alacak	Zamanaşımı
Kıdem tazminatı	5 yıl
İhbar tazminatı	5 yıl
Yıllık izin ücreti	5 yıl
Fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ücreti	5 yıl
Ücret alacağı	5 yıl

Zamanaşımı süreleri, alacağın türüne ve fesih tarihine göre değişebilir; bu tablo genel çerçevedir.

İspat: kayıt kimde

İş davalarının çoğu, ispat meselesidir. Ücret bordroları, işe giriş bildirgesi, SGK hizmet dökümü ve puantaj kayıtları kural olarak işverendedir. Fazla mesai iddiasında tanık beyanı önemli rol oynar; ancak ihtirazi kayıtsız imzalanmış ve fazla mesai tahakkuku içeren bordrolar bakımından daha fazla çalışma iddiasının kural olarak yazılı delille ispatı gerekir; bordronun niteliği, ihtirazi kayıt ve ödeme durumu ayrıca değerlendirilir. İşçinin kendi tuttuğu kayıtlar, mesajlaşmalar ve giriş çıkış kayıtları da delil değeri taşır.

İş kazası dosyaları

İş kazası ve meslek hastalığı dosyaları, işçilik alacaklarından ayrı bir mantıkla yürür: maddi ve manevi tazminat talepleri, kusur oranının tespiti için bilirkişi incelemesi ve sürekli iş göremezlik oranı belirleyicidir. Bu dosyalarda ceza soruşturması da paralel yürüyebilir.

İşveren tarafı

İşveren bakımından önleyici incelemenin başlıkları şunlardır: iş sözleşmelerinin ve eklerinin doğru kurgulanması, fesih sürecinin usulüne uygun yürütülmesi, ibranamelerin geçerlilik koşullarına uygun düzenlenmesi.

Genel bilgilendirme amaçlıdır; süreler ve haklar somut olayın koşullarına göre değişir.

BU BAŞLIK ALTINDAKİ KONULAR

Bu alanın altındaki başlıklar

İşe İade Davası ve Arabuluculuk

Kıdem, İhbar Tazminatı ve Fazla Mesai Alacakları

İşveren İçin Haklı Fesih ve Savunma Alma Süreci

İş Kazası ve Meslek Hastalığı

Hizmet Tespiti Davası ve SGK Uyuşmazlıkları

SIKÇA SORULANLAR

Bu alanda en çok sorulanlar

İşten çıkarıldım, ne kadar sürem var?

İşe iade talebiniz varsa, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir; bu süre hak düşürücüdür. Yalnızca kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacaklarını talep edecekseniz zamanaşımı süresi daha uzundur, ancak delillerin taze olması bakımından erken başvuru her zaman lehinizedir.

İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?

Kural olarak istifa halinde kıdem tazminatı doğmaz. Ancak ücretin ödenmemesi, sigorta priminin eksik yatırılması, mobbing veya çalışma koşullarının esaslı şekilde değiştirilmesi gibi haklı nedenlerle yapılan fesihlerde kıdem tazminatı talep edilebilir. Bu durumda fesih bildiriminin haklı nedeni açıkça belirtmesi ve delillendirilmesi önemlidir.

İşe iade davası için hangi şartlar aranıyor?

Belirsiz süreli iş sözleşmesi, kural olarak en az altı aylık kıdem ve aynı işverenin aynı işkolundaki işyerlerinde toplam en az otuz işçi koşulları aranır. Yeraltı işlerinde altı aylık kıdem şartı yoktur. İş Kanunu m.18 kapsamı dışında kalan işveren vekilleri ayrıca değerlendirilir. İş güvencesi kapsamındaki işçi, geçersiz olduğunu ileri sürdüğü fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalı; anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açmalıdır.

Kıdem tazminatına hangi hallerde hak kazanılır?

En az bir yıllık kıdemi olan işçinin sözleşmesinin işveren tarafından 4857 sayılı Kanun m.25/II dışındaki bir sebeple sona erdirilmesi veya işçinin m.24 kapsamında haklı feshi kıdem tazminatı hakkı doğurabilir. Muvazzaf askerlik, kanuni emeklilik koşulları, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde feshi ve işçinin ölümü de 1475 sayılı Kanun m.14 kapsamında değerlendirilir. İşverenin her haklı feshi kıdem tazminatını ortadan kaldırmaz; fesih nedeni ve diğer şartlar birlikte incelenir.

Sorunuz burada yoksaİletişim