Bu alanda ne yapıyoruz
Büro, sigortasız geçen veya eksik gün ve düşük ücretle bildirilen çalışma dönemlerinin tespiti için işçi adına hizmet tespiti davası açar ve yürütür; emeklilik başvurusunun reddi, sigortalılık iptali ve yaşlılık aylığı hesabına ilişkin SGK işlemlerine karşı iş mahkemesinde dava takip eder. İşveren tarafında ise SGK denetim raporlarına, prim borcu tahakkuklarına ve idari para cezalarına karşı itiraz ve dava süreçlerini yürütür. Dosyaların büyük bölümü İzmir'deki iş mahkemeleri önünde görülmektedir.
Bu sayfa iş hukuku ağacının alt konusudur. Tespit edilen döneme ait kıdem ve ücret alacakları için kıdem, ihbar tazminatı ve fazla mesai alacakları, sigortasız çalışırken geçirilen kazalar için iş kazası ve meslek hastalığı sayfalarına bakılabilir. İdari para cezalarının idare mahkemesindeki aşaması idare hukuku kapsamında yürütülür.
Sık karşılaşılan dosya tipleri
| Dosya | Talep | Görevli mahkeme |
|---|---|---|
| Hiç bildirilmeyen çalışma | Sigortalılığın başlangıcı ve çalışma süresinin tespiti | İş mahkemesi |
| Eksik gün bildirimi | Ay içinde tam süreyle çalışıldığının tespiti | İş mahkemesi |
| Gerçek ücretin altından bildirim | Prime esas kazancın gerçek ücret üzerinden tespiti | İş mahkemesi |
| Sigortalılık iptali | Kurumun fiili çalışma bulunmadığı gerekçesiyle iptal ettiği sürelerin geçerliliği | İş mahkemesi |
| Emeklilik başvurusunun reddi | Tahsis koşullarının sağlandığının tespiti ve aylık bağlanması | İş mahkemesi |
| SGK idari para cezası | Cezanın kaldırılması | Kuruma itiraz, ardından idare mahkemesi (5510 sayılı Kanun m. 102) |
| Prim borcu ve ödeme emri | Borcun bulunmadığının tespiti veya ödeme emrinin iptali | İş mahkemesi (5510 sayılı Kanun m. 88) |
Hizmet tespiti davası nasıl işler
Dava, çalışmanın geçtiği işyerinin işverenine karşı açılır; işveren vefat etmişse mirasçılık ve mirasın reddi durumu değerlendirilir. Tasfiye hâlindeki şirket, tasfiye memurunca temsil edilir; sicilden silinmiş şirkette taraf teşkilini sağlamak için ihya gerekebilir. Tasfiye memuru sırf bu sıfatla işverenin yerine davalı olmaz. Hizmet tespiti davası Kuruma resen ihbar edilir; Kurum davalı yanında feri müdahil olarak katılabilir ve kanun yoluna başvurabilir (7036 sayılı Kanun m. 4). Dava kamu düzenine ilişkindir: hakim tarafların getirdiği delillerle bağlı kalmaz; işyeri dosyasını, dönem bordrolarını, kolluk araştırmasını ve komşu işyeri kayıtlarını kendiliğinden ister.
İspatın merkezinde tanık vardır, ancak her tanık aynı ağırlıkta değildir. Yargıtay uygulamasında aynı dönemde aynı işyerinde çalıştığı bordroyla sabit tanıklar ile komşu işyerlerinin sahibi veya çalışanı olan tanıkların beyanı esas alınır; yalnızca akraba veya iş dışından tanıklarla kurulan dosya zayıf kalır. Prime esas kazancın tespiti ise çalışma süresinden farklı ispat kurallarına tabidir; yazılı delille ispat sınırı ve istisnaları gözetilir, tanık veya emsal ücret tek başına her durumda yeterli değildir. Ücret bordrosu, iş yazışmaları, banka hesap hareketleri, işyeri sağlık kayıtları ve fotoğraflar tanık beyanını destekler. Karar kesinleştiğinde tespit edilen süreye ait primler gecikme zammıyla birlikte işverenden tahsil edilir; işçiye prim borcu çıkarılmaz.
Hizmet tespiti talebi ile işçilik alacakları aynı dilekçede birleştirilmez. Alacak davası arabuluculuk dava şartına tabidir, tespit davası değildir; birlikte açılan dosyalar mahkemece ayrılır ve süre kaybına yol açar.
İşveren tarafı: SGK denetimi, prim borcu ve idari para cezası
SGK müfettişi veya denetmeni tarafından düzenlenen raporlar, hem geriye dönük prim tahakkuku hem de bildirge ve belge yükümlülüklerinin ihlali için idari para cezası doğurur. İki alacağın itiraz yolu farklıdır. İdari para cezasına tebliğden itibaren on beş gün içinde Kuruma itiraz edilir; itiraz takibi durdurur ve reddi halinde kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (m. 102). Kuruma itiraz veya yargı başvurusundan önce, tebliğden itibaren on beş gün içinde peşin ödenen cezanın dörtte üçü tahsil edilir; ödeme başvuru hakkını kaldırmaz. Prim borcu ve buna ilişkin ödeme emri için ise iş mahkemesi görevlidir (m. 88). Denetim aşamasında verilen ifadeler ve sunulan kayıtlar sonraki itirazın çerçevesini belirler; bu nedenle büro dosyaya denetim aşamasında girer.
Süreler ve dikkat edilecekler
- Hizmet tespiti davası, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılır (m. 86); işe giriş bildirgesi, Kuruma bildirilen çalışmalar ve denetim tespitleri hak düşürücü sürenin uygulanmasını etkileyebilir. İstisnanın hangi dönemi kapsadığı, çalışmanın kesintisizliği ve kayıtlar ayrıca incelenir; herhangi bir bildirim bütün dönemleri otomatik olarak korumaz.
- Sigortalı işe giriş bildirgesi, kanundaki istisnalar dışında çalışmaya başlamadan önce verilir (m. 8); çalışmanın ilk günü yapılan bildirim geç bildirim sayılır ve idari para cezası doğurur.
- Davadan feragat, kabul veya sulh hizmet tespiti davasında sonuç doğurmaz; işverenle yapılan özel anlaşma sigortalılığı kurmaz.
- Tespit kararından sonra emeklilik hesabı yeniden yapılır; eksik günün tamamlanması bazı dosyalarda aylığa hak kazanma tarihini değiştirir.
Dosyanın büroda nasıl yürütüldüğü çalışma süreci sayfasında anlatılmaktadır.
Bu alanda en çok sorulanlar
Beş yıllık süre geçmişse hizmet tespiti davası açılamaz mı?
İşyeri kapanmış veya işveren vefat etmişse dava kime açılır?
Ücretin bir kısmı elden ödeniyor ve SGK'ya asgari ücretten bildiriliyorsa ne yapılabilir?
SGK idari para cezası ödenirse itiraz hakkı kalır mı?
Sorunuz burada yoksaİletişim