İş Kazası ve Meslek Hastalığı | İzmir

Bu alanda ne yapıyoruz

Büro, iş kazası ve meslek hastalığı dosyalarında işçi ve hak sahipleri adına SGK karşısındaki işlemleri, işverene karşı maddi ve manevi tazminat davasını ve paralel yürüyen ceza soruşturması ve kovuşturmasında mağdur ve katılan vekilliğini üstlenir. İşveren tarafında ise kaza sonrası bildirim ve belge düzeninin kurulması, SGK rücu talebine karşı savunma ve tazminat davasında kusur tartışması yürütülür. İzmir ve çevresindeki sanayi, liman ve inşaat işkollarından gelen dosyalar bu başlığın ağırlıklı bölümünü oluşturur.

Bu sayfa iş hukuku ağacının alt konusudur. Kazanın ceza boyutu için ceza hukuku, sigortasız çalışırken geçirilen kazalarda önce çözülmesi gereken sigortalılık meselesi için hizmet tespiti davası sayfalarına bakılabilir.

Hangi olay iş kazası sayılır

5510 sayılı Kanun m. 13 uyarınca sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak başka bir yere gönderildiği sırada, emziren kadın sigortalının süt izninde ve işverence sağlanan taşıtla işe gidiş gelişte meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence ya da ruhça engelli hale getiren olay iş kazasıdır. Kazanın işçinin kendi kusurundan kaynaklanması, olayın iş kazası sayılmasını engellemez; kusur tazminat hesabında rol oynar, ağır kusur veya kasıt halinde ise Kurum ödemeleri 5510 sayılı Kanun m. 22 uyarınca kısmen eksiltilebilir.

Meslek hastalığı ise yapılan işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden ortaya çıkan hastalıktır (m. 14). Tespiti Kurum Sağlık Kurulu raporuna bağlıdır; rapora itiraz Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna yapılır. Kurumun hastalığı meslek hastalığı olarak kabul etmediği durumlarda, Kurum nezdindeki başvuru ve itiraz yolları ile iş mahkemesinde tespit davası değerlendirilir; tazminat davasında bu tespit bekletici mesele yapılabilir.

Dosyanın üç zemini

Zemin	Muhatap	Konu
Sosyal sigorta	SGK	Geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölümde hak sahiplerine gelir (5510 sayılı Kanun m. 16 ve devamı)
Tazminat davası	İşveren, varsa asıl işveren	SGK ödemeleriyle karşılanmayan maddi zarar ve manevi tazminat (6098 sayılı TBK m. 417, m. 49 ve devamı)
Ceza yargılaması	Savcılık ve ceza mahkemesi	Taksirle yaralama veya öldürme (5237 sayılı TCK m. 89, m. 85); işçi veya hak sahipleri soruşturmada mağdur, kovuşturmada katılma talebi kabul edilirse katılan sıfatıyla yer alır

Sürekli iş göremezlik geliri için meslekte kazanma gücü kaybının en az yüzde on olması aranır (m. 19). Alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçisine karşı doğan sorumluluktan alt işverenle birlikte sorumludur (4857 sayılı İş K. m. 2).

Tazminat nasıl hesaplanır

Maddi tazminatın üç değişkeni vardır: iş göremezlik oranı, kusur oranı ve ücret. İş göremezlik oranı Kurum Sağlık Kurulu veya mahkemece alınan Adli Tıp raporuyla belirlenir; kusur oranı iş sağlığı ve güvenliği alanından bilirkişi heyetinin raporuyla tespit edilir ve işverenin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği burada tartışılır. Hesaplanan zarardan, SGK tarafından bağlanan gelirin Kurumca işverene rücu edilebilecek ilk peşin sermaye değeri düşülür; Yargıtay yerleşik uygulaması bu yöndedir. Manevi tazminat, olayın ağırlığı, tarafların kusur durumu ve ekonomik konumu gözetilerek takdir edilir (TBK m. 56). Ölüm halinde eş, çocuk ve destek gören diğer kişiler destekten yoksun kalma tazminatı ister (TBK m. 53).

SGK, işverenin kastı veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılığı nedeniyle meydana gelen kazada yaptığı ödemeler için işverene kusuru oranında rücu eder (5510 sayılı Kanun m. 21); kaza süresinde bildirilmemişse bildirim tarihine kadar ödenen geçici iş göremezlik ödeneği de işverenden alınır.

Süreler ve dikkat edilecekler

İşveren kazayı kolluğa derhal, SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir. 5510 sayılı Kanun m. 13 uyarınca kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olmuşsa süre öğrenme tarihinden başlar; 6331 sayılı Kanun m. 14’teki bildirim yükümlülüğü de gözetilir.
Tazminat davasında Yargıtay uygulaması on yıllık zamanaşımını esas alır; iş göremezlik oranının sonradan kesinleştiği dosyalarda sürenin başlangıcı ayrıca değerlendirilir.
İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat ve tespit davalarında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 sayılı Kanun m. 3).
Ceza mahkemesinin kusur değerlendirmesi hukuk hakimini bağlamaz (TBK m. 74); ancak ceza dosyasındaki olay yeri tespitleri ve tanık ifadeleri tazminat davasında delil olarak kullanılır.
Kaza tutanağı, tanık listesi, hastane kayıtları, iş güvenliği eğitim belgeleri ve risk değerlendirme raporu ilk günden toplanır; kayıtların bir kısmı işverendedir ve mahkemeden istenir.

Dosyanın büroda nasıl yürütüldüğü çalışma süreci sayfasında anlatılmaktadır.

SIKÇA SORULANLAR

Bu alanda en çok sorulanlar

Servis aracında geçirilen kaza iş kazası sayılır mı?

İşverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş geliş sırasında meydana gelen kaza iş kazasıdır (5510 sayılı Kanun m. 13). İşçinin kendi aracıyla veya toplu taşımayla işe giderken geçirdiği kaza ise kural olarak bu kapsama girmez. Servisin işveren tarafından sağlanıp sağlanmadığı ve güzergah, uyuşmazlık halinde tespit konusudur.

SGK gelir bağladıktan sonra ayrıca tazminat davası açılabilir mi?

Evet; sorumluluk koşulları varsa SGK tarafından karşılanmayan maddi zarar için işverenden ve varsa diğer sorumlulardan tazminat istenebilir. Hesapta SGK gelirinin rücu edilebilir ilk peşin sermaye değeri ve kanuni indirim kuralları gözetilir. SGK’nın iş kazası sigortası kapsamında manevi tazminat ödemesi yoktur; manevi tazminat yalnız işverenle sınırlı olmaksızın hukuken sorumlu kişilerden talep edilebilir (TBK m. 56).

Sigortasız çalışırken geçirilen kaza ne olur?

Sigorta bildiriminin yapılmamış olması, fiilen sigortalı çalışma sırasında meydana gelen olayın iş kazası sayılmasını engellemez. Sigortalılık ve kazanın niteliği SGK tarafından araştırılır; uyuşmazlık varsa gerekli tespit davaları gündeme gelir. Her olayda önceden ayrı bir hizmet tespiti davası açılması zorunlu değildir. Kanuni koşullar oluştuğunda SGK ödenek ve gelirleri ile işverene rücu hükümleri uygulanır (5510 sayılı Kanun m. 23); tazminat talepleri ayrıca değerlendirilir.

Kusur oranı tazminatı nasıl etkiler?

Maddi tazminat işverenin kusuru oranında hesaplanır; işçinin kendi kusuru bulunan bölüm tazminattan düşülür. Kusur oranları iş sağlığı ve güvenliği alanından bilirkişi heyeti tarafından, işverenin önlem alma ve denetleme yükümlülüğü ile işçinin talimatlara uyup uymadığı değerlendirilerek belirlenir. Kusurun işçide olması olayın iş kazası sayılmasını engellemez; ancak ağır kusur veya kasıt halinde SGK ödenek ve gelirleri 5510 sayılı Kanun m. 22 uyarınca kısmen eksiltilebilir.

Sorunuz burada yoksaİletişim