Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma | İzmir

Bu alanda ne yapıyoruz

Boşanma dosyaları büroda iki ayrı yoldan yürütülür. Eşlerin boşanmanın bütün sonuçlarında uzlaştığı anlaşmalı boşanmada iş, protokolün eksiksiz yazılması ve duruşmanın hazırlanmasıdır. Uzlaşma yoksa dava çekişmeli açılır; kusur, deliller ve boşanmanın mali sonuçları yargılamada belirlenir. Bu sayfa, aile ve miras hukuku ağacının boşanma davasına ayrılan bölümüdür; nafaka ve velayet ile mal paylaşımı ayrı sayfalarda anlatılmıştır.

Büronun bu başlıkta yürüttüğü işler:

Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması ve duruşma takibi
Çekişmeli boşanma davasının açılması veya açılan davaya cevap verilmesi
Yargılama süresince tedbir nafakası, geçici velayet ve konut tahsisi talepleri
Maddi ve manevi tazminat talepleri (TMK m. 174)
6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu ve önleyici tedbir başvuruları

Anlaşmalı boşanma: şartlar ve protokol

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin mahkemeye birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi gerekir. Hâkim tarafları bizzat dinler; iradelerin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması şarttır.

Protokolde ele alınabilecek başlıklar aşağıdadır. Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumunda anlaşma zorunludur; mal rejimi tasfiyesi ve ziynet gibi bağımsız taleplerin mutlaka bu protokolde çözümlenmesi gerekmez:

Başlık	Düzenlenen konu
Velayet ve kişisel ilişki	Çocuğun kiminle kalacağı, diğer ebeveynle görüşme günleri, tatil ve bayram düzeni
İştirak nafakası	Çocuk için ödenecek aylık tutar, ödeme günü ve yıllık artış ölçütü
Yoksulluk nafakası ve tazminat	Talep edilip edilmediği ve tutarı; talep yoksa açık feragat kaydı
Mal rejimi ve ziynet	Taraflar isterse ayrıca düzenlenir; tasfiye ve ziynet talepleri saklı tutulabilir
Ev eşyası ve konut	Kimin kullanacağı, tahliye tarihi
Soyadı	Kadının evlenmeden önceki soyadına dönmesi veya izinle kocanın soyadını kullanmaya devam etmesi (TMK m. 173)

Protokolde mal rejimine ilişkin karşılıklı feragat kaydı bulunmuyorsa, boşanma kesinleştikten sonra mal rejiminin tasfiyesi davası açılabilir. Karar kesinleşmeden taraflardan biri anlaşmadan dönerse dava çekişmeli olarak sürer.

Çekişmeli boşanma: sebepler ve kusur

Kanun özel boşanma sebeplerini (zina, hayata kast ve pek kötü muamele, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı; TMK m. 161-165) ve genel sebep olarak evlilik birliğinin temelinden sarsılmasını (m. 166/1) düzenler. Mahkeme, ortak hayatın sürdürülmesinin eşlerden beklenemeyecek ölçüde sarsılıp sarsılmadığını ve kusurun kimde olduğunu belirler. Davacının kusuru daha ağırsa davalı davaya itiraz edebilir; ancak itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evlilik birliğinin devamında davalı ile çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.

Kusur tespiti yalnızca boşanma kararını değil sonrasını da belirler: yoksulluk nafakası kusuru daha ağır olmayan eşe verilir (m. 175); maddi ve manevi tazminat kusursuz veya daha az kusurlu tarafın hakkıdır (m. 174). Zina ile hayata kast sebebine dayalı davalarda dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her halde eylemin üzerinden beş yıl geçmekle düşer; affeden tarafın dava hakkı yoktur (m. 161, 162). Terk sebebinde ayrılığın en az altı ay sürmesi, dördüncü ay dolduktan sonra hâkim veya noter aracılığıyla ihtar gönderilmesi ve ihtardan sonra iki ay geçmesi gerekir (m. 164).

Delil tarafında tanık beyanı, yazışmalar, banka kayıtları ve sosyal inceleme raporu öne çıkar. Hukuka aykırı yolla elde edilen delil, 6100 sayılı HMK m. 189 uyarınca hükme esas alınamaz. Boşanma davasında ikrar hâkimi bağlamaz ve yemin teklif edilemez (TMK m. 184).

Yargılama süresince tedbirler

Dava açıldığında hâkim, eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169). Tedbir nafakası, ortak konutun hangi eşe tahsis edileceği ve çocuğun geçici olarak kiminle kalacağı bu kapsamda karara bağlanır. Şiddet veya tehdit iddiası varsa 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri boşanma davasından bağımsız olarak istenebilir; aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir (6325 sayılı Kanun m. 1).

Görev, yetki ve süreler

Boşanma davası aile mahkemesinde görülür; yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168). Boşanmanın ferisi olan yoksulluk nafakası ve tazminatın ayrı davayla ileri sürülmesine ilişkin haklar, kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (m. 178). Büro İzmir Konak'ta bulunur; dosyalar yetki kuralına göre diğer illerdeki aile mahkemelerinde de takip edilir.

Çalışma düzeninin ayrıntısı için: Çalışma sürecimiz.

SIKÇA SORULANLAR

Bu alanda en çok sorulanlar

Anlaşmalı boşanma hangi şartlarda mümkündür?

Evliliğin en az bir yıl sürmesi, eşlerin birlikte başvurması veya birinin diğerinin davasını kabul etmesi gerekir. Hâkim eşleri bizzat dinlemeli, iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmalıdır (TMK m. 166/3). Hâkimin önerdiği değişikliklerin taraflarca kabulü gerekir. Mal rejimi tasfiyesi ve ziynet gibi bağımsız taleplerin mutlaka protokolde çözümlenmesi zorunlu değildir; bu haklar saklı tutulabilir.

Eşim boşanmak istemiyor, dava yine de sonuçlanır mı?

Bir eşin boşanmayı istememesi tek başına davayı engellemez; kanuni boşanma sebebi delillerle değerlendirilir. TMK m. 166/1-2 kapsamında kusur ve davalının itirazı önem taşır. İtiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında davalı ile çocuklar için korunmaya değer yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir. Önceki boşanma davasının reddi kesinleştikten sonra bir yıl geçmiş ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa eşlerden birinin istemiyle TMK m. 166/4 uygulanabilir; eski üç yıllık süre artık geçerli değildir.

Karar kesinleşmeden eşim anlaşmadan vazgeçerse ne olur?

Anlaşmalı boşanma kararı kesinleşene kadar taraflardan her biri anlaşmadan dönebilir; bu durumda dava çekişmeli boşanma olarak devam eder ve boşanma sebebi ile kusurun delillerle ispatı gerekir. Protokoldeki kabuller çekişmeli aşamada tek başına delil olarak kullanılamaz. Bu ihtimal, protokol hazırlanırken delil durumunun da değerlendirilmesini gerektirir.

Boşanma davası hangi mahkemede ve nerede açılır?

Görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla görev yapar. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168). Boşanma davaları dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir; dava doğrudan açılır.

Sorunuz burada yoksaİletişim